CRNI BLOK NA ULICAMA EVROPE: Ko su ljudi u crnom koji se pojavljuju na protestima?
Maskirane osobe odjevene u crno ponovo privlače pažnju na protestima u evropskim gradovima. Al Jazeera u tekstu objavljenom 7. novembra opisuje njihovo prisustvo na demonstracijama od Francuske i Italije do Španije i Albanije, uz raspravu o nasilju koje može potisnuti zahtjeve ostalih učesnika.
Ipak, izraz „black bloc“, odnosno crni blok, ne označava jednu međunarodnu organizaciju s jedinstvenim rukovodstvom. Preciznije ga je razumjeti kao protestnu taktiku koju mogu koristiti različite grupe.
Šta znači crni blok
Učesnici se odijevaju slično i često prekrivaju lica kako bi otežali pojedinačno prepoznavanje. Na određenom protestu nastupaju kao blok, ali to ne znači da iste osobe učestvuju na svakom narednom okupljanju.
Politolog Francis Dupuis-Déri, koji godinama istražuje ovu pojavu, njene korijene smješta u Zapadnu Njemačku osamdesetih godina. Taktika se razvijala u autonomnim i anarhističkim krugovima, između ostalog tokom sukoba zbog policijskih intervencija protiv zauzetih zgrada.
Međunarodnu prepoznatljivost dobila je i tokom protesta protiv Svjetske trgovinske organizacije u Seattleu 1999. godine.
Zašto izaziva podjele
Dio aktivista ovakav nastup predstavlja kao način međusobne zaštite i otpora represiji. Kritičari upozoravaju da razbijanje izloga, paljenje i sukobi ugrožavaju ljude, nanose štetu i skreću pažnju s razloga zbog kojih je protest organizovan.
To je posebno osjetljivo kada se nasilje dogodi uz velike studentske ili sindikalne skupove. Zahtjevi za većim platama, boljim obrazovanjem ili dostupnim stanovanjem mogu nestati iz javne rasprave čim snimci sukoba preuzmu naslovnice.
Ali ni tada nije opravdano sve demonstrante poistovjetiti s osobama koje su počinile nasilje. Odgovornost treba utvrđivati prema konkretnim postupcima i dokazima.
Odjeća nije dokaz pripadnosti
Crna jakna, maska ili prisustvo u blizini nereda sami po sebi ne dokazuju članstvo u određenoj grupi niti odgovornost za krivično djelo.
Jednako je problematično svaku nasilnu scenu predstavljati kao dokaz postojanja iste mreže koja djeluje širom Evrope. Za takvu tvrdnju potrebni su podaci o vezama, organizaciji i konkretnim učesnicima.
Najvažnija razlika zato je između izgleda, taktike i dokazanog postupanja. Policija treba istraživati napade i uništavanje imovine, dok javnost treba zadržati mogućnost da čuje legitimne zahtjeve mirnih demonstranata.
Izvori: Al Jazeera Balkans; istraživački radovi Francisa Dupuis-Dérija, časopisi Verve i Politix.
