Sarajevo kao primjer: Jevreji i muslimani žive u miru već 500 godina

Dok u mnogim dijelovima Evrope antisemitizam raste, u srcu Balkana, u Bosni i Hercegovini, Jevreji i muslimani već stoljećima žive u slozi. Eli Tauber, 75-godišnji Sarajlija i istaknuti član jevrejske zajednice, smatra da je ovaj suživot „primjer za Evropu”. Njegove riječi nisu puka retorika – Sarajevo i danas pokazuje da različite vjere mogu koegzistirati bez straha i nasilja.

Šetajući starim gradskim ulicama, Tauber je često pozdravljen osmijehom prolaznika, bez ikakve napetosti. „Ne bojim se antisemitizma ovdje. Mi smo složna zajednica”, kaže. Bosanskohercegovački jevrejski život traje već pet stoljeća. Sefardska sinagoga iz 1581. godine danas čuva Jevrejski muzej, otvoren i nezaštićen, bez stražara ili policije. Ovdje kultura i religija nisu izolovane – one su dio svakodnevnog života.

Tauber, istoričar i direktor Arhiva Jevrejske zajednice, podsjeća na Hagadu, jedini potpuno sačuvani primjerak drevnog rukopisa koji je preživio inkviziciju i naciste zahvaljujući muslimanskom učenjaku Dervišu Korkutu. Njegova posvećenost očuvanju multikulturalne tradicije ogleda se i u manifestaciji „Noć Sefarda”, gdje se sefardska muzika i jezik ladino njeguju među Sarajlijama različitih vjera.

Historija Sarajeva pokazuje da su Jevreji od početka dijelili grad i komšiluk s muslimanima i drugim vjerskim zajednicama. Geta nikada nije bilo – porodice su se okupljale tamo gdje je sunce sijalo, a ne iz prisile. I danas, u maloj zajednici od oko 500–700 Jevreja, Sefardi i Aškenazi zajedno slave praznike i sklapaju brakove, uče bosanski jezik i njeguju međusobno poštovanje.

Tauberove priče o spašavanju života – od Zejnebe Hardage, muslimanke koja je sakrila Jevrejku Rivku tokom Drugog svjetskog rata, do katolkinje Zore Krajine koja je spasila njegovu majku – podsjećaju na moć humanosti i solidarnosti. Arhiv i digitalizacija starih dokumenata ciljaju da sačuvaju ovu jedinstvenu istoriju za buduće generacije.

U Sarajevu se multikulturni sklad ne uzima zdravo za gotovo. Štaviše, on se čuva i njeguje, čak i dok se širom svijeta sukobi odvijaju na vjerskoj osnovi. Eli Tauber poručuje: „Naša zajednica je dragocjeno nasljeđe koje Evropa može samo da slijedi.” Ovdje poštovanje i tolerancija nisu samo ideja – oni su način života.

Izvor informacije: Vijesti.ba