AMERIČKI KONGRESMENI ŽELE SKLONITI BEOGRAD IZ UTRKE: IZA BORBE ZA SAMIT KRIJE SE MNOGO VEĆI SPOR
Dvostranačka grupa američkih kongresmena pokrenula je inicijativu da se godišnje zasjedanje Parlamentarne skupštine OSCE-a 2027. godine održi u Charlestonu, u američkoj saveznoj državi Južnoj Karolini, umjesto u Beogradu.
Rezoluciju predvodi republikanski kongresmen Joe Wilson, a prema Reutersu podržava je oko 40 članova Kongresa iz obje velike američke stranke.
To, međutim, ne znači da je Srbiji domaćinstvo već oduzeto. Beograd i Charleston nalaze se među kandidatima, dok Wilsonova rezolucija predstavlja politički pritisak da Sjedinjene Američke Države preuzmu organizaciju skupa.
IZA PRIČE O DOMAĆINSTVU STOJI ODNOS SRBIJE I RUSIJE
Na prvi pogled riječ je o borbi dva grada za veliki međunarodni događaj. Ipak, iza organizacijskih i finansijskih pitanja krije se ozbiljnija rasprava o položaju Srbije između Zapada i Moskve.
Dio američkih zakonodavaca zamjera Beogradu što je zadržao snažne političke i ekonomske veze s Rusijom, nastavio kupovati ruske energente i odbio se pridružiti zapadnim sankcijama uvedenim nakon ruske invazije na Ukrajinu.
Za njih bi održavanje važnog sigurnosnog skupa u Beogradu poslalo pogrešnu poruku u trenutku kada OSCE pokušava odgovoriti na posljedice rata u Ukrajini.
Drugi američki političari smatraju da Srbiju ne treba udaljavati, nego kroz saradnju postepeno približavati Evropskoj uniji i zapadnim institucijama. Upravo zato ova inicijativa nije samo sukob Amerike i Srbije. Ona je istovremeno i sukob unutar samog Washingtona oko toga kako se treba odnositi prema Beogradu.
KOSOVO PONOVO U SREDIŠTU SPORA
Joe Wilson dodatno je kritikovao vlasti Srbije zbog njihovog odnosa prema Kosovu, koje Sjedinjene Američke Države priznaju kao nezavisnu državu i smatraju saveznikom.
Beograd, s druge strane, Kosovo i dalje smatra dijelom svoje teritorije. Zbog toga svako veliko međunarodno pitanje povezano sa Srbijom veoma brzo postaje dio šireg sukoba oko statusa Kosova.
Važno je, međutim, naglasiti da dostupni izvještaj ne govori da je domaćinstvo dovedeno u pitanje zbog konkretnog novog „napada Srbije na Kosovo“. Wilson je govorio o, kako ga je opisao, neprijateljskom stavu Beograda prema Kosovu.
AMERIČKI INTERES ILI LOKALNA POLITIKA
Wilson tvrdi da bi održavanje zasjedanja u SAD-u pokazalo američku posvećenost OSCE-u i evropskoj sigurnosti.
Ipak, njegova inicijativa ima i lokalnu političku dimenziju. Charleston se nalazi u njegovoj saveznoj državi, nekoliko potpisnika rezolucije također dolazi iz Južne Karoline, a Wilson je spomenuo i da bi njegov sin, republikanski kandidat za guvernera, mogao pomoći u dočeku delegata.
To pokazuje da se iza velikih riječi o geopolitici često nalaze i mnogo prizemniji interesi: promocija vlastite savezne države, politički utjecaj i korist za domaću sredinu.
KOMENTAR
Beograd još nije izgubio domaćinstvo, ali sama činjenica da desetine američkih kongresmena javno rade protiv njegove kandidature ozbiljna je politička poruka.
Srbija godinama pokušava održavati ravnotežu između Evropske unije, Sjedinjenih Američkih Država, Rusije i Kine. Takva politika može donositi kratkoročnu korist, ali u trenucima velikih međunarodnih sukoba dolazi i njen račun.
Washington sada Srbiji indirektno poručuje da bliskost s Moskvom, odbijanje sankcija Rusiji i sukob sa Zapadom oko Kosova nisu pitanja bez posljedica.
S druge strane, priču ne treba predstavljati kao završenu odluku niti kao američko „otimanje“ već dodijeljenog skupa. Rezolucija tek treba proći političku proceduru, a čak i među republikancima postoje protivnici organiziranja zasjedanja u Charlestonu.
Izvor: Reuters
