Gotovo četiri godine nakon što je Kosovo podnijelo zahtjev za članstvo u Evropskoj uniji, pitanje njegovog kandidatskog statusa i dalje je otvoreno. Dok se u Briselu govori o ubrzanju proširenja, Priština traži konkretnu odluku koja bi označila početak nove faze evropskih integracija.
Kosovski premijer Albin Kurti iskoristio je samit Berlinskog procesa, održan 22. oktobra u Crnoj Gori, kako bi evropskim liderima ponovo poručio da je vrijeme da Kosovo dobije status kandidata i otvori pristupne pregovore.
Kurti smatra da Kosovo ima demokratske institucije, političku stabilnost i ekonomski napredak koji opravdavaju pomak prema članstvu.
Međutim, između političkih zahtjeva Prištine i stvarne odluke Evropske unije stoje brojna neriješena pitanja.
ČETIRI GODINE ČEKANJA: ŠTA KOČI KOSOVO?
Kosovo je zahtjev za članstvo u EU podnijelo u decembru 2022. godine. Evropska komisija ga i dalje zvanično vodi kao potencijalnog kandidata.
To znači da Kosovo još nije prešlo ni prvu formalnu stepenicu koju su ostali partneri sa Zapadnog Balkana već prošli.
Zašto?
Jedna od najvažnijih prepreka jeste činjenica da pet članica Evropske unije ne priznaje nezavisnost Kosova. Riječ je o Španiji, Grčkoj, Rumuniji, Slovačkoj i Kipru.
Pored pitanja međunarodnog statusa, Evropska komisija insistira na reformama, vladavini prava i napretku u normalizaciji odnosa između Beograda i Prištine.
Drugim riječima, evropski put Kosova ne zavisi samo od ispunjavanja tehničkih uslova. On je istovremeno povezan s jednim od najsloženijih političkih pitanja na Balkanu.
EVROPA GOVORI O PROŠIRENJU, ALI KOLIKO JE SPREMNA NA ODLUKE?
Upravo tu nastaje ozbiljno pitanje za evropske institucije.
Ako Evropska unija želi ubrzati integraciju Zapadnog Balkana, mora jasno objasniti kojim redoslijedom i pod kojim uslovima namjerava donositi odluke.
To ne znači da Kosovo treba automatski dobiti status kandidata samo zato što to njegova vlada traži.
Naprotiv, evropski kriteriji moraju važiti za sve.
Ali jednako tako, evropske institucije trebaju jasno razlikovati tehničke nedostatke, političke prepreke i neriješena međunarodna pitanja.
Građani imaju pravo znati šta njihove institucije trebaju ispuniti, a šta zavisi od odluka država članica EU.
Kurtijev zahtjev zato nije samo poruka Briselu. On ponovo otvara pitanje koliko je proces proširenja zasnovan na rezultatima reformi, a koliko zavisi od političkih odnosa među evropskim državama.
BEOGRAD I PRIŠTINA: PROBLEM KOJI SE NE MOŽE PRESKOČITI
Kosovsko pitanje ne može se ozbiljno analizirati bez odnosa sa Srbijom.
Beograd ne priznaje nezavisnost Kosova, dok Priština insistira na njegovom međunarodnom subjektivitetu.
Evropska unija godinama pokušava posredovati u normalizaciji odnosa.
Postignuti su određeni dogovori, ali provođenje preuzetih obaveza i dalje izaziva sporove.
Upravo zato kandidatski status ne bi značio da su svi problemi riješeni.
On bi predstavljao politički i institucionalni korak naprijed, ali ne i automatsko otvaranje pristupnih pregovora ili garanciju članstva.
ZAKLJUČAK: BRISEL MORA GOVORITI JEZIKOM KONKRETNIH ODLUKA
Kurti ima pravo tražiti napredak evropskih integracija, ali Evropska unija ima pravo zahtijevati ispunjavanje kriterija.
Suštinsko pitanje jeste mogu li evropske institucije ponuditi jasnu, dosljednu i predvidivu proceduru koja će važiti za sve partnere.
Ako je proširenje zaista strateški prioritet Evrope, onda političke poruke moraju pratiti konkretni koraci.
A ako prepreke ostaju, javnosti treba jasno objasniti koje su i kako se mogu prevazići.
Jer evropski put ne može se graditi samo obećanjima, kao što se ni članstvo ne može dobiti samo političkim zahtjevima.
Šta vi mislite: treba li Kosovo dobiti status kandidata za članstvo u Evropskoj uniji ili najprije mora riješiti otvorena pitanja u odnosima sa Srbijom?
Podijelite svoje mišljenje u komentarima i pratite Pumpajj.com.
Izvori: Kabinet premijera Kosova, 22.10.2026; Evropska komisija – Kosovo, politika proširenja; Evropska komisija – Izvještaj o proširenju 2025; Anadolu Agency, 22.10.2026.
