COSTA POSLAO VAŽNU PORUKU ZAPADNOM BALKANU: Novo proširenje EU vidi kao veliku geopolitičku investiciju
Predsjednik Evropskog vijeća António Costa poslao je snažnu poruku državama koje čekaju članstvo u Evropskoj uniji. Govoreći o budućnosti evropskog bloka, Ukrajinu, Moldaviju i Zapadni Balkan izričito je smjestio u kontekst narednog proširenja EU, što se direktno odnosi i na Bosnu i Hercegovinu.
Costa je na forumu u italijanskom Cernobbiju proširenje opisao kao jednu od najvećih geopolitičkih investicija Evrope.
„Proširenje je ojačalo demokratiju, vladavinu prava, naš zajednički prosperitet i otpornost“, poručio je.
Prema njegovim riječima, naredni krug proširenja trebao bi dodatno ojačati Evropsku uniju kao globalnog aktera posvećenog miru, sigurnosti i prosperitetu.
ŠTA OVO ZNAČI ZA BiH
Za Bosnu i Hercegovinu poruka je politički značajna, ali je važno ne protumačiti je kao najavu skorog ili automatskog članstva.
Costa nije objavio datum ulaska BiH u Evropsku uniju niti je rekao da će sve države Zapadnog Balkana biti primljene istovremeno.
Bosna i Hercegovina ima status kandidata, a Evropsko vijeće je još u martu 2024. odlučilo otvoriti pristupne pregovore. Napredovanje prema punopravnom članstvu zavisi od provođenja reformi i ispunjavanja kriterija EU.
Drugim riječima, vrata se politički drže otvorenim, ali kroz njih BiH mora proći vlastitim rezultatima.
EU ŽELI BITI SNAŽNIJA
Costina poruka dolazi u trenutku velikih geopolitičkih promjena.
Ratovi, sigurnosni izazovi i globalno ekonomsko nadmetanje povećali su značaj pitanja koliko Evropa može djelovati samostalno.
Costa smatra da EU mora postati konkurentnija, brža u donošenju odluka i manje zavisna od drugih svjetskih sila.
Među prioritetima naveo je dovršavanje jedinstvenog tržišta, smanjenje nepotrebne birokratije, dostupniju energiju, povećavanje industrijskih kapaciteta i nova ulaganja.
Posebno je ukazao na potrebu većih ulaganja u inovacije i umjetnu inteligenciju te jačanja evropskih kapaciteta u oblasti odbrane i sigurnosti.
PRILIKA KOJU BiH NE BI SMJELA PROPUSTITI
Za Bosnu i Hercegovinu možda je najvažnija promjena načina na koji evropski lideri danas govore o proširenju.
Zapadni Balkan više se ne posmatra samo kroz tehničko ispunjavanje desetina kriterija. Proširenje se sve otvorenije predstavlja kao pitanje evropske sigurnosti i geopolitike.
To BiH daje priliku, ali ne predstavlja prečicu.
Ako evropski politički trenutak zaista ide prema novom proširenju, onda bi najveća greška domaće politike bila potrošiti ga na beskrajne blokade i unutrašnje sukobe.
Evropa može otvoriti vrata. Posao institucija Bosne i Hercegovine jeste da osiguraju da zemlja ne ostane posljednja ispred njih.
Izvori: Anadolu Agency, izjave predsjednika Evropskog vijeća Antónija Coste na forumu u Cernobbiju, Evropsko vijeće.
