Nova anonimna karta Bosne i Hercegovine, koja kruži internetom, ponovo je u fokus vratila stare ideje o etničkom prekrajanju zemlje. Riječ je o virtualnom prikazu bez pravne i institucionalne vrijednosti, ali njegov sadržaj izaziva pažnju jer predlaže potpuno drugačije unutrašnje uređenje BiH – podjelu na četiri entiteta, prenosi Slobodna-Bosna..
Prema prikazu koji je objavljen u izvornom materijalu, država bi bila podijeljena na bošnjački, hrvatski, srpski i takozvani centralni entitet. Autor karte nije naveden, niti je jasno ko stoji iza njenog plasiranja.
ČETIRI ENTITETA UMJESTO SADAŠNJEG UREĐENJA
BiH je prema Dejtonskom mirovnom sporazumu uređena kroz dva entiteta – Federaciju BiH i Republiku Srpsku – uz Brčko distrikt. Anonimna mapa, međutim, nudi model znatno dublje teritorijalne federalizacije.
Na karti je srpski entitet označen plavom bojom i obuhvata veći dio prostora današnje Republike Srpske, uz određene izmjene teritorije u centralnom dijelu zemlje. Hrvatski entitet, označen crveno, obuhvatio bi zapadnu Hercegovinu, dijelove Posavine te pojedine prostore u srednjoj Bosni u kojima Hrvati čine većinu.
Bošnjački entitet, prikazan zelenom bojom, odnosio bi se na područja s bošnjačkom većinom u Unsko-sanskom kantonu, dijelovima centralne Bosne i istočne Bosne. Posebno je označen takozvani centralni entitet, žutom bojom, koji bi obuhvatio Sarajevo, dijelove srednje Bosne i važne saobraćajne pravce.
MAPE NEMAJU PRAVNU TEŽINU, ALI NOSE POLITIČKU PORUKU
Ovakve karte ne predstavljaju službene dokumente i same po sebi ne mogu mijenjati granice niti ustavni poredak države. Ipak, njihovo širenje u javnosti može imati politički efekat: ideje koje su nekada bile na margini tako se predstavljaju kao tema o kojoj treba raspravljati.
Izvorni materijal ovu kartu povezuje s dugotrajnim političkim zahtjevima za uspostavu trećeg, hrvatskog entiteta, kao i sa separatističkom retorikom predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika. Važno je, međutim, razlikovati anonimni internetski prikaz od zvaničnih političkih inicijativa: za ovu kartu nije navedeno da je dokument bilo koje institucije, stranke ili zvaničnika.
DEJTONSKI OKVIR OSTAO JE NEPROMIJENJEN
Prema navodima iz dostavljenog materijala, domaći politički akteri i međunarodna zajednica i dalje javno insistiraju na suverenitetu i teritorijalnom integritetu Bosne i Hercegovine. Jednostrano mijenjanje granica ili nametanje novih etničkih podjela bilo bi suprotno Dejtonskom mirovnom sporazumu.
U zemlji opterećenoj ekonomskim problemima, odlaskom stanovništva i stalnim političkim krizama, svaka nova karta s etničkim granicama lako postaje gorivo za dodatne tenzije. Zato je bitno da se ovakvi sadržaji posmatraju kao neformalni i anonimni prijedlozi, a ne kao stvarna promjena ustavnog poretka BiH.
Izvor: Slobodna Bosna
