Tajni evropski plan izazvao uzbunu: „Bez Amerike u mogućem ratu sa Rusijom“
U evropskim sigurnosnim krugovima ponovo se otvara pitanje koje se donedavno izbjegavalo – šta ako bi NATO morao da funkcioniše bez ključne uloge Sjedinjenih Američkih Država? Prema informacijama koje prenose pojedini evropski mediji, u pozadini se već razmatraju scenariji i alternativni planovi za odbranu kontinenta, što je izazvalo ozbiljne reakcije i zabrinutost u političkim i vojnim strukturama.
Ideja o „planu B“ dobila je na težini zbog sve češćih političkih signala iz SAD-a o mogućem smanjenju vojnog angažmana u Evropi, ali i zbog globalnih sigurnosnih tenzija koje je dodatno pojačao rat u Ukrajini.
Prema navodima koji se prenose u medijima, evropske zemlje razmatraju kako bi izgledala odbrambena struktura u slučaju da se američka podrška smanji ili potpuno povuče iz NATO operacija. Takav scenario ne podrazumijeva samo nedostatak trupa, već i gubitak ključnih kapaciteta poput obavještajnih sistema, komandne infrastrukture i logistike.
U tom kontekstu pojavljuje se ideja o jačanju evropskih vojnih kapaciteta i stvaranju paralelnih struktura koje bi mogle djelovati samostalno. To bi značilo ozbiljno preispitivanje dosadašnjeg modela NATO-a, u kojem je američko vođstvo bilo centralni stub funkcionisanja saveza.
Analitičari upozoravaju da bi eventualno udaljavanje SAD-a moglo dovesti do fragmentacije evropske odbrane. Pojedini vojni stručnjaci ističu da bi Evropa tada morala hitno da razvije sopstveni sistem komandovanja i koordinacije, što bi zahtijevalo godine ulaganja i političkog usklađivanja.
Kao potencijalno rješenje spominju se i regionalne vojne inicijative unutar Evrope, koje bi mogle preuzeti dio zadataka NATO struktura, ali i dalje ostaje otvoreno pitanje koliko bi takvi sistemi bili efikasni u slučaju stvarnog sukoba visokog intenziteta.
Iako se zvanično ne govori o raspadu NATO-a, činjenica da se u evropskim krugovima razmatraju alternativni scenariji dovoljno govori o stepenu neizvjesnosti. Ideja o odbrani Evrope bez SAD-a više nije samo teorijska rasprava, već tema koja ulazi u ozbiljne strateške analize.
Evropska sigurnost i dalje u velikoj mjeri zavisi od transatlantskog partnerstva. Svako ozbiljno preispitivanje tog odnosa otvara pitanje ne samo vojne moći, već i političke stabilnosti cijelog kontinenta.
Izvor: Blic
