Kraj oslanjanja na Ameriku: EU sprema vojsku od 100.000 vojnika?
Evropa razmišlja o jednoj vojsci: ideja koja bi mogla promijeniti sigurnost kontinenta..
Dok rat u Ukrajini traje, a svijet se ubrzano mijenja, u Briselu se sve glasnije govori o nečemu što je donedavno zvučalo kao politička fantazija – jedinstvenoj evropskoj vojsci. Ideja da Evropska unija ima stalnu vojnu silu od oko 100.000 vojnika ponovo je izašla u prvi plan, i to ne kao daleki plan, već kao ozbiljna opcija za budućnost Evrope.
Evropski komesar za odbranu Andrius Kubilius otvoreno je poručio da dosadašnji način organizacije odbrane više ne odgovara stvarnosti. Evropa se, kako kaže, suočava s dvije velike promjene: Rusija vodi agresivan rat na istoku kontinenta, dok se Sjedinjene Američke Države sve više okreću vlastitim interesima van Evrope. U takvim okolnostima, oslanjanje na tuđu zaštitu postaje rizično.
Kubilius je to objasnio jednostavnom slikom: niko ne bi očekivao da su Sjedinjene Države jače kada bi imale desetine odvojenih vojski umjesto jedne zajedničke. Po njemu, isto važi i za EU, koja danas ima 27 nacionalnih armija koje često djeluju nepovezano, sporo i bez zajedničke komande.
On smatra da sama veća izdvajanja za odbranu nisu dovoljna. Problem nije samo u novcu, već u organizaciji i političkoj odlučnosti. Umjesto, kako je slikovito rekao, „bonsai vojski“, Evropa bi trebala imati jednu ozbiljnu, stalnu silu koja bi mogla brzo reagovati u krizama.
Osim vojske, predloženo je i osnivanje Evropskog vijeća za sigurnost – tijela koje bi okupljalo ključne države i rukovodstvo EU, s ciljem da se važne odluke donose brzo, a ne kroz beskrajne pregovore. Zanimljivo je da bi u tom krugu bilo mjesta i za Veliku Britaniju, iako više nije članica Unije.
Reakcije javnosti su podijeljene. Jedni smatraju da je zajednička vojska nužna ako Evropa želi biti ozbiljan politički i sigurnosni faktor. Drugi strahuju od gubitka nacionalnog suvereniteta i novih tenzija. Ipak, jedno je jasno – stara sigurnosna pravila više ne važe, a Evropa je pred odlukom koja bi mogla obilježiti naredne decenije.
Izvor informacije: Vijesti.ba / FENA (prema Politico)
