Evropa gori pod ekstremnim vrućinama: U Francuskoj 1.000 dodatnih smrti, u Italiji more prodrlo 18 kilometara u unutrašnjost
Evropa se suočava s jednim od najtežih toplotnih valova posljednjih godina. Temperature se u dijelovima kontinenta približavaju i prelaze 40 stepeni Celzijusa, a posljedice se već mjere ljudskim životima, prekidima u saobraćaju, problemima u energetskom sistemu i štetama za poljoprivredu.
Francuska je prijavila oko 1.000 dodatnih smrtnih slučajeva tokom rekordnog toplotnog vala. Zdravstvene vlasti upozoravaju da su najugroženiji stariji ljudi, posebno oni u domovima za starije i osobe koje žive same. Konačan broj žrtava mogao bi biti veći, jer se podaci još prikupljaju.
Ovaj toplotni val počeo je 20. juna, a naučnici ga opisuju kao jedan od najgorih zabilježenih u Evropi. Ekstremne vrućine pogodile su Francusku, Italiju, Njemačku, Poljsku, Češku, Austriju i druge zemlje, dok se topli zrak sve više pomjera prema centralnoj Evropi i Balkanu.
BiH se prži na skoro 40 stepeni: Strpite se još koji dan, stiže pad temperature i do 10 stepeni
Ljudi se utapaju tražeći spas od vrućine
Posebno zabrinjava podatak da su se deseci ljudi utopili dok su pokušavali pronaći rashlađenje u rijekama, jezerima i moru. Kada temperature postanu neizdržive, mnogi spas traže u vodi, ali upravo tada raste rizik od nesreća, iscrpljenosti, grčeva, naglih skokova u hladnu vodu i precjenjivanja vlastitih mogućnosti.
U Italiji spasioci tragaju za suprugom ministrice Eugenije Roccelle, koji je nestao dok je plivao u jezeru Vico, oko 70 kilometara od Rima. Prema dostupnim informacijama, nestao je nakon ulaska u vodu, a potraga je nastavljena.
Ovo je još jedan podsjetnik da ekstremne vrućine ne ubijaju samo direktno, kroz toplotni udar i iscrpljenost. One stvaraju lanac opasnosti: ljudi slabije spavaju, teže dišu, češće traže vodu, ulaze u rijeke i jezera, a zdravstveni sistemi i hitne službe dolaze pod ogroman pritisak.
More prodrlo u unutrašnjost Italije
U Italiji je posebno alarmantna situacija na rijeci Po, najdužoj italijanskoj rijeci. Zbog niskog vodostaja, morska voda prodrla je čak 18 kilometara u unutrašnjost delte rijeke.
To nije samo neobičan prirodni fenomen, nego ozbiljan problem za poljoprivredu. Kada slana morska voda uđe u područja koja se koriste za navodnjavanje, zemlja i usjevi mogu pretrpjeti veliku štetu. Ugrožena su i zaštićena močvarna područja u delti rijeke Po.
Ekstremne vrućine pogađaju i druge evropske rijeke. Nizak vodostaj i zagrijana voda stvaraju problem elektranama koje koriste riječne tokove za hlađenje. Mađarska nuklearna elektrana Paks najavila je smanjenje proizvodnje zbog visoke temperature Dunava.
Evropa sve teže podnosi vrućine
Toplotni val pogodio je i saobraćaj. U Njemačkoj su smanjene željezničke linije u pojedinim dijelovima zemlje, a u Leipzigu je obustavljen tramvajski saobraćaj. U Francuskoj su oluje nakon velikih vrućina izazvale nestanke struje za desetine hiljada domaćinstava.
Svjetska zdravstvena organizacija upozorava da oko 150 miliona ljudi trenutno živi pod ekstremnim vrućinama. Šef WHO-a Tedros Adhanom Ghebreyesus poručio je da su škole zatvorene, mreže opterećene, a zdravstveni sistemi pod pritiskom.
Naučnici upozoravaju da ovakvi toplotni valovi više nisu rijetkost. Ono što se nekada opisivalo kao događaj “jednom u generaciji”, sada se ponavlja gotovo svake godine. Razlog je, tvrde stručnjaci, klimatsko zagrijavanje i sve češći ekstremni vremenski obrasci.
Evropa se mora prilagoditi novoj stvarnosti. Kuće, škole, radna mjesta, bolnice, vozovi, elektrane i gradovi nisu građeni za ovakve temperature. A kada se sistem ne prilagodi, najviše stradaju obični ljudi: stariji, bolesni, radnici na otvorenom, djeca i siromašni.
Ovo više nije samo vremenska prognoza. Ovo je upozorenje da se klima mijenja brže nego što se društva uspijevaju prilagoditi.
Izvori: Reuters, Jutarnji list, Svjetska zdravstvena organizacija
