Evropska unija treba li ostati zajednica u kojoj se sve više odluka donosi u Briselu ili bi nacionalne države trebale vratiti dio svojih ovlasti? Upravo je to pitanje ponovo otvorila Alice Weidel, supredsjedavajuća njemačke Alternative za Njemačku (AfD), predstavljajući prijedlog temeljitih promjena evropskih institucija.
Na konferenciji za novinare održanoj 21. oktobra u Evropskom parlamentu u Strasbourgu, Weidel je poručila da je sadašnji oblik Evropske unije potrebno ozbiljno preispitati.
Njena poruka dolazi u vrijeme ekonomskih pritisaka, nezadovoljstva zbog troškova života i sve izraženijih rasprava o tome koliko nacionalnog suvereniteta države trebaju prenijeti na zajedničke evropske institucije.
Međutim, AfD ne govori samo o manjim administrativnim promjenama. Stranka predlaže drugačiju raspodjelu političke moći unutar EU.
MANJE OVLASTI BRISELU, VIŠE NACIONALNIM PARLAMENTIMA
Prema prijedlogu koji je predstavila Weidel, dio nadležnosti evropskih institucija trebalo bi vratiti parlamentima i vladama država članica.
AfD smatra da odluke koje neposredno utječu na građane trebaju donositi prvenstveno institucije njihovih država.
Stranka predlaže i promjenu načina funkcionisanja Evropskog parlamenta i Evropske komisije.
Prema informacijama koje su objavili Reuters i Deutsche Welle, jedan od prijedloga predviđa da nacionalni parlamenti određuju predstavnike u Evropskom parlamentu, umjesto njihovog sadašnjeg neposrednog izbora.
To bi bila značajna promjena u načinu predstavljanja građana na evropskom nivou.
Zagovornici takvog pristupa smatraju da bi nacionalne institucije dobile veću kontrolu nad zajedničkim politikama.
S druge strane, kritičari upozoravaju da bi slabljenje neposredno izabranog Evropskog parlamenta moglo smanjiti direktan utjecaj građana na odlučivanje u EU.
WEIDEL UPOZORAVA NA SIROMAŠENJE EVROPLJANA
Posebnu pažnju izazvale su njene izjave o ekonomskom položaju evropskih građana.
Weidel je upozorila na smanjenje kupovne moći, inflaciju i probleme koji opterećuju evropsku ekonomiju.
Prema njenoj ocjeni, postojeće evropske politike nisu dale zadovoljavajuće rezultate.
Međutim, pitanje odgovornosti za ekonomske teškoće znatno je složenije.
Cijene energije, međunarodni sukobi, nacionalne porezne politike, kamatne stope i stanje svjetske trgovine također utječu na životni standard.
Zato se ekonomski problemi evropskih građana ne mogu automatski pripisati samo institucijama Evropske unije.
Weidel je kritikovala i međunarodni položaj Evrope.
Tvrdi da Evropska unija gubi značaj u odnosima sa Sjedinjenim Američkim Državama, Rusijom i Kinom, posebno kada je riječ o velikim međunarodnim krizama.
To je politička procjena liderice AfD-a, a ne dokaz da EU više nema međunarodni utjecaj.
REFORMA UNIJE ILI POTPUNO DRUGAČIJA EVROPA?
Jedan od najzanimljivijih dijelova novog pristupa AfD-a jeste odnos prema mogućem izlasku Njemačke iz Evropske unije.
Stranka trenutno prednost daje pokušaju reformisanja evropskih ugovora i stvaranju labavije zajednice suverenih država.
Međutim, prema stranačkom dokumentu koji je analizirao Reuters, ako takvi pokušaji ne uspiju, predviđena je mogućnost referenduma o njemačkom članstvu.
Važno je naglasiti da se radi o političkom prijedlogu, a ne odluci njemačke vlade.
Za ozbiljne promjene temeljnih ugovora EU potrebna je saglasnost država članica i provođenje odgovarajućih postupaka.
Ovakvi prijedlozi zato otvaraju pitanje koje nadilazi jednu njemačku stranku.
Koliko zajedničkih pravila Evropa mora imati da bi uspješno funkcionisala, a koliko slobode u odlučivanju treba ostaviti pojedinačnim državama?
Zajedničko evropsko tržište, sloboda kretanja i međunarodni sporazumi zahtijevaju određeni stepen zajedničkog odlučivanja.
Istovremeno, rasprava o demokratskoj odgovornosti evropskih institucija ostaje legitimna.
Upravo zbog toga prijedloge AfD-a treba posmatrati kroz njihove konkretne posljedice, a ne samo kroz političke parole.
Jer pitanje budućnosti Evropske unije nije isključivo pitanje ko će imati više moći.
To je i pitanje ko će donositi odluke, kome će odgovarati i koliko će građani moći utjecati na njih.
Šta vi mislite: treba li Evropska unija zadržati sadašnje ovlasti ili bi nacionalni parlamenti trebali imati veću ulogu?
Izvori:
Anadolu Agency, 21. oktobar 2026. – Germany’s AfD leader says party wants to rebuild, reform EU.
ANSA, 21. oktobar 2026. – Izjave Alice Weidel o reformi evropskih ugovora i vraćanju ovlasti nacionalnim državama.
Reuters, 5. oktobar 2026. – Germany’s AfD weighs shift from anti-EU roots, strategy paper shows.
Deutsche Welle, 21. oktobar 2026. – AfD's Alice Weidel to unveil plan to cut EU powers.
European Policy Centre, 21. oktobar 2026. – The far right’s European project: from protest to implementation.
