BURNO U BRUXELLESU: EU opet “poziva BiH da se reformiše” – političari u Sarajevu već čuli, ali kao da nisu
U Evropskom parlamentu ponovo je održana politička sjednica na kojoj je Bosna i Hercegovina dobila ono što već godinama dobija: ozbiljna upozorenja, još ozbiljnije preporuke i – nula iznenađenja.
Odbor za vanjske poslove Evropski parlament je, očekivano, ponovio da BiH “ostaje na evropskom putu”, ali samo ako se taj put konačno počne hodati, a ne samo crtati u izvještajima.
Drugim riječima: EU i dalje drži vrata otvorena, ali sve češće gleda na sat.
Isti izvještaj, nova runda političke “hitnosti”
Dokument koji je usvojen u Bruxellesu izgleda kao da ima kontinuitet sa prethodnih nekoliko godina, uz minimalne izmjene datuma i maksimalno zadržanu zabrinutost.
Traži se sve ono što se već godinama traži:
• jačanje institucija
• vladavina prava
• borba protiv korupcije
• efikasnije donošenje odluka
U praksi, to zvuči kao lista obaveza koja se redovno obnavlja, ali rijetko završava kao “odrađeno”.
Blokade kao politički sistem, ne incident
Bruxelles ponovo upozorava na političke blokade, veto mehanizme i opstrukcije koje usporavaju rad institucija.
Problem je što se to više ne tretira kao kriza, nego kao navika.
U EU jeziku to je “ozbiljna prepreka reformama”, a u realnosti BiH to često izgleda kao standardni način funkcionisanja sistema.
Teške teme koje se ponavljaju
U izvještaju se ponovo navode:
• političke tenzije
• govor mržnje
• negiranje genocida
• veličanje ratnih zločinaca
• etničke podjele
Sve zajedno opisano kao faktori koji potkopavaju stabilnost i povjerenje građana.
Problem je što se isti pasusi pojavljuju toliko često da više ne zvuče kao novo upozorenje, nego kao kopija prethodnog izvještaja.
Vanjski uticaji i poznate geopolitičke sumnje
Dio dokumenta se odnosi na vanjske uticaje, uključujući saradnju određenih političkih struktura u Republici Srpskoj sa ruskim zvaničnicima i sankcionisanim subjektima, kao i šire kampanje dezinformacija.
Bruxelles time šalje poruku da region nije izolovan od globalnih tenzija, ali i da se isti obrasci uticaja već godinama prepoznaju bez značajnijih promjena na terenu.
OHR i EUFOR kao “sigurnosni podsjetnik”
Ponovo se potvrđuje podrška Uredu visokog predstavnika Office of the High Representative i misiji EUFOR Althea.
Poruka je jasna: međunarodno prisustvo ostaje važan oslonac stabilnosti, što ujedno govori i o tome da povjerenje u domaće mehanizme i dalje nije potpuno.
“Evropa vas želi, ali…”
Izvjestilac Ondřej Kolář poručio je da Evropska unija želi vidjeti Bosnu i Hercegovinu kao članicu, ali da se članstvo ne može graditi na političkim blokadama i nedovršenim reformama.
Otvoreno je i pitanje “progresivnog članstva”, što u političkom prevodu znači ideju postepenog ulaska – korak po korak, umjesto klasičnog pristupanja.
Glasanje i zaključak
Izvještaj je usvojen većinom u odboru i ide na dalje razmatranje u Evropskom parlamentu.
A suština ostaje ista kao i prethodnih godina:
EU i dalje ponavlja da BiH ima evropsku perspektivu, ali ta perspektiva sve više liči na dugoročan projekat bez jasnog roka završetka.
I dok Bruxelles šalje upozorenja, u Sarajevu se politički ciklus nastavlja kao da je riječ o još jednoj rutinskoj sjednici, a ne o poruci koja se ponavlja već predugo da bi se i dalje ignorisala.
