STVARA SE “EUROPSKI NATO”: Evropa se sprema za život bez Amerike
Evropa pravi “plan B”: Šta znači ideja o evropskom NATO-u
Dok se Amerika koleba, Evropa počinje razmišljati: šta ako jednog dana ostane sama?
To je suština priče o tzv. “evropskom NATO-u”. Nije riječ o novom savezu preko noći, nego o planu da Evropa preuzme više kontrole nad vlastitom sigurnošću – za svaki slučaj.
Zašto se ovo uopće pokreće?
Glavni okidač je Donald Trump.
On već neko vrijeme:
prijeti izlaskom SAD-a iz NATO-a
kritikuje evropske saveznike
razmatra povlačenje američkih vojnika iz Evrope
To je u Evropi upalilo alarm.
Jer realnost je проста: bez Amerike, NATO nije isti.
Zato evropske države sada razmišljaju – šta ako se Amerika povuče ili smanji podršku?
Ključni preokret: Njemačka
Najvažnija stvar u ovoj priči je promjena stava Njemačke.
Berlin je dugo bio oprezan kada je riječ o jačanju vojne moći Evrope. Ali sada se to mijenja.
Taj zaokret je ključan jer:
Njemačka je ekonomski motor Evrope
bez nje nema ozbiljne vojne strategije
njen pristanak daje legitimitet cijelom planu
Drugim riječima, kad Njemačka kaže “idemo”, stvari postaju ozbiljne.
Šta znači “evropski NATO”?
Ne radi se o tome da NATO nestaje.
Radi se o tome da Evropa:
preuzme više vojne odgovornosti
razvije vlastite kapacitete (vojska, logistika, odbrana)
smanji zavisnost od SAD-a
Već se govori o:
zajedničkim vojnim projektima
jačanju evropske odbrane
čak i idejama o nuklearnoj zaštiti kroz Francusku
Ali treba biti realan – Evropa još nije spremna da sama zamijeni Ameriku.
Šta to znači za obične ljude?
Na prvu – ništa.
Ali dugoročno:
veća ulaganja u vojsku = manje novca za druge stvari
mogući novi porezi ili rezovi
sigurnosna situacija postaje neizvjesnija
Ako se svijet podijeli na blokove, svi ćemo to osjetiti – kroz cijene, politiku i svakodnevni život.
Šira slika: Svijet se mijenja
Ovo nije samo evropska priča.
Ovo je znak da:
povjerenje između saveznika slabi
velike sile igraju sve više za sebe
stari sistemi (poput NATO-a) ulaze u novu fazu
Evropa više ne želi biti potpuno ovisna o Americi. A Amerika više ne želi nositi cijeli teret.
Kratak komentar
Ovo nije kraj NATO-a, ali jeste početak njegove promjene. Evropa prvi put ozbiljno razmišlja šta ako ostane sama. Problem je što takve stvari obično počnu kao “plan B”, a završe kao nova realnost.
Izvor;
Index.hr + Reuters / WSJ
Napomena:
Radi se o političkim procjenama i planovima koji se još razvijaju i mogu se mijenjati.
