HAKERI NAPALI EVROPSKE SUPERMARKETE? Frižideri se zagrijavali do 50 stepeni!
Zamislite da uđete u supermarket, a frižideri umjesto da hlade počnu zagrijavati hranu. Mlijeko, meso, smrznuti proizvodi i druge namirnice odjednom postaju neupotrebljivi. Nije riječ o naučnoj fantastici, nego o ozbiljnim incidentima koji su pogodili evropske trgovine.
U supermarketima u Belgiji, Luksemburgu i Švedskoj tokom noći došlo je do poremećaja rada rashladnih sistema. Slične probleme prijavili su trgovci u Irskoj i Estoniji.
Prema međunarodnim izvještajima, pojedini sistemi dostigli su temperaturu od čak 50 stepeni Celzijusa.
Trgovci su morali uklanjati hranu, a nadležne službe istražuju sumnje na hakerske napade.
Ipak, ono što posebno zabrinjava jeste da ovo nije prvi takav slučaj.
HAKERI VIŠE NE NAPADAJU SAMO RAČUNARE
U oktobru su stotine supermarketa u Francuskoj pogođene velikim sajbernapadom na rashladne uređaje.
Napadači su uspjeli manipulisati sistemima za kontrolu temperature, što je dovelo do kvarenja hrane, velikih finansijskih gubitaka, a u pojedinim objektima zabilježeni su i požari.
Sada se slični incidenti pojavljuju u drugim evropskim državama.
Iako još nije potvrđeno da su napadi međusobno povezani, njihova priroda otvara ozbiljno pitanje sigurnosti moderne infrastrukture.
Nekada se pod hakerskim napadom uglavnom podrazumijevala krađa podataka ili blokiranje računara.
Danas posljedice mogu biti mnogo neposrednije.
Digitalni sistemi upravljaju hlađenjem, grijanjem, proizvodnjom, transportom i brojnim drugim procesima od kojih zavisi svakodnevni život.
Kada takvi sistemi postanu meta napada, problem više nije ograničen na ekrane i računarske mreže.
KOLIKO JE EVROPA ZAISTA SPREMNA?
Moderni supermarketi sve više koriste uređaje koji se mogu nadzirati i podešavati na daljinu.
To olakšava održavanje i smanjuje troškove poslovanja, ali istovremeno otvara dodatne sigurnosne rizike.
Ako digitalna zaštita nije odgovarajuća, napadači mogu pokušati iskoristiti ranjivosti povezanih sistema.
Upravo zato se nameće pitanje koliko su evropski trgovački lanci ulagali u zaštitu infrastrukture koja je presudna za čuvanje hrane.
Posebno je zabrinjavajuće što posljedice ovakvih incidenata ne osjećaju samo kompanije.
Uništene namirnice predstavljaju ekonomski gubitak, ali i rasipanje hrane koja je već proizvedena, transportovana i pripremljena za prodaju.
U vremenu kada se širom Evrope raspravlja o visokim cijenama životnih namirnica, takvi gubici zaslužuju ozbiljnu pažnju.
KO STOJI IZA NAPADA?
Za sada nije pouzdano utvrđeno ko je odgovoran za najnovije incidente.
Nije poznato ni jesu li svi slučajevi dio jedne koordinisane operacije.
Zbog toga bi bilo neodgovorno bez dokaza optuživati određene države, organizacije ili hakerske grupe.
Ali pitanje sigurnosti ostaje bez obzira na identitet napadača.
Ako nekoliko digitalnih komandi može poremetiti čuvanje hrane u desetinama prodavnica, šta bi se moglo dogoditi kada bi sličnim napadima bili izloženi drugi važni sistemi?
To nije razlog za paniku, nego upozorenje da digitalizacija mora biti praćena ozbiljnim sigurnosnim mjerama.
Evropa je mnogo uložila u povezivanje infrastrukture i automatizaciju poslovanja.
Sada se sve jasnije pokazuje koliko je važno ulagati i u njenu zaštitu.
Jer savremena sigurnost ne počinje i ne završava na državnim granicama.
Ponekad počinje upravo tamo gdje to najmanje očekujemo – u običnom frižideru supermarketa.
Izvori:
Reuters, 2. novembar 2026.
Associated Press, 2. novembar 2026.
The Guardian, 2. novembar 2026.
Reuters, 12. oktobar 2026.
