Kavkaz ponovo u igri velikih sila: borba za Armeniju se zaoštrava
Situacija u Armeniji sve više liči na geopolitičku partiju šaha u kojoj se figure pomjeraju brže nego što region može da podnese. Dok Moskva pokušava zadržati svoj dugogodišnji utjecaj, Sjedinjene Države sve otvorenije ulaze u prostor koji je decenijama smatran ruskim “dvorištem”.
U središtu priče nalazi se predsjednik SAD-a Donald Trump, koji posljednjih dana pojačava političku i ekonomsku podršku Erevanu, dok Rusija istovremeno šalje sve oštrije poruke upozorenja. Rezultat toga je rastuća napetost koja bi se mogla preliti i na izbore zakazane za juni u Armeniji.
Zemlja između tri sile: Rusije, Zapada i vlastite krize
Armenija se već godinama nalazi u složenoj poziciji između Rusije, Zapada i svojih regionalnih konflikata, posebno nakon gubitka kontrole nad Nagorno-Karabahom i masovnog egzodusa Armenaca iz te oblasti.
Nakon što je Moskva ostala pasivna tokom ključnih sigurnosnih kriza, povjerenje u tradicionalnog saveznika počelo je naglo da opada. To je otvorilo prostor za približavanje Evropskoj uniji i Sjedinjenim Državama, ali i za unutrašnje političke podjele.
U tom procesu ključnu ulogu ima premijer Nikol Pašinjan, koji pokušava balansirati između sigurnosnih rizika i političkog približavanja Zapadu. Njegov kurs izaziva oštre reakcije u Moskvi, koja upozorava da bi Armenija mogla završiti u sličnoj situaciji kao Ukrajina.
TRIPP projekat i nova ekonomska mapa regiona
Najnoviji američki potez odnosi se na veliki infrastrukturni i strateški plan koji bi mogao promijeniti ekonomske tokove u regiji. Riječ je o projektu transportnog i energetskog koridora koji bi povezivao Srednju Aziju sa Evropom, zaobilazeći Rusiju, Iran i Kinu.
Ideja je da se preko armenskog teritorija otvori nova ruta za transport sirovina i robe, što bi dugoročno moglo smanjiti ruski utjecaj i ojačati zapadnu prisutnost u Kavkazu.
Za Moskvu, ovo nije samo ekonomski projekat, nego direktan udar na stratešku zonu koju je godinama smatrala svojom interesnom sferom.
NETANYAHU OKRUŽEN VOJNICIMA POSLAO PORUKU KOJA ODJEKUJE REGIONOM: „Vi ste lavovi!“
Šta ovo znači za region?
Ono što se sada dešava u Armeniji nije izolovan politički proces, nego dio šireg globalnog pomjeranja utjecaja. Ako Zapad uspije učvrstiti pozicije, Rusija bi mogla izgubiti još jednu ključnu tačku na postsovjetskom prostoru.
Ali rizik je očigledan: svako dodatno zaoštravanje između velikih sila povećava mogućnost ekonomskog pritiska, političke destabilizacije pa čak i novih sigurnosnih kriza u već osjetljivom regionu.
Ključno pitanje koje ostaje otvoreno jeste: da li Armenija zaista dobija veću slobodu izbora ili ulazi u novu fazu zavisnosti – samo od drugih igrača?
I drugo, može li mala država između tri bloka dugoročno održati ravnotežu bez da postane poligon tuđih interesa?
Izvor: Slobodna Bosna
