IRAN POD SANKCIJAMA, ALI OPASNiji NEGO IKAD: Sukob koji može promijeniti svijet
Komentar: Kad se govori o Iran, često se koristi izraz “div na koljenima” – država ogromna po teritoriji, resursima i stanovništvu, ali istovremeno opterećena sankcijama, ekonomskim problemima i stalnim geopolitičkim sukobima. Upravo takvu sliku pokušava objasniti analiza portala Blic: zemlja koja istovremeno izgleda moćno i ranjivo.
Prvo treba razumjeti jednu činjenicu: Iran je geografski i strateški gigant. Sa više od 1,6 miliona kvadratnih kilometara teritorije spada među najveće države svijeta, a njegov položaj na raskršću Zapadne i Južne Azije daje mu ogromnu geopolitičku važnost.
Druga ključna stvar je more i energenti. Južna obala Irana izlazi na Persian Gulf i Gulf of Oman, a kontrola nad Strait of Hormuz znači uticaj na jednu od najvažnijih energetskih ruta na planeti – kroz taj prolaz ide oko 20% svjetske nafte.
Ali tu dolazimo do paradoksa. Iako Iran ima ogromne rezerve nafte i gasa, zemlja je godinama pod ekonomskim sankcijama i suočava se s korupcijom i ekonomskim problemima. To znači da resursi postoje, ali ih država ne može u potpunosti iskoristiti.
S druge strane, vojno gledano, Iran se oslanja na strategiju asimetričnog ratovanja – raketni arsenal, dronove i mrežu regionalnih saveznika. To je način da slabija ekonomija nadoknadi vojni jaz u odnosu na sile poput United States ili Israel.
Demografski gledano, Iran je takođe zanimljiv. Ima oko 92 miliona stanovnika, a populacija je relativno mlada – većina ljudi je mlađa od 40 godina. To može biti i prednost i problem: mlado stanovništvo znači energiju i potencijal, ali i veliki pritisak na ekonomiju i radna mjesta.
Kad sve sabereš, dobiješ državu koja je istovremeno velika sila regiona i zemlja u krizi. Ima resurse, vojsku i strateški položaj, ali i ozbiljne unutrašnje probleme.
Zato i dolazi do paradoksa koji često zbunjuje analitičare: Iran može izgledati slabo na ekonomskom planu, ali istovremeno imati dovoljno vojnih i geopolitičkih alata da izazove ozbiljne potrese u cijelom regionu.
Drugim riječima — div jeste pod pritiskom, ali još uvijek nije pao.
Samo kažem.
