Intervju koji će izazvati buru: Komšić o Aliji, Silajdžiću, Dodiku, Čoviću i EU
Ivo Komšić otvorio stare rane Dejtona: “RS je legalizovana, a BiH s entitetima ne može u EU”
Ivo Komšić je u gostovanju na FACE TV-u izgovorio ono što se u Bosni i Hercegovini godinama prešućuje, šapuće ili gura pod tepih: da Dejton nije samo zaustavio rat, nego je istovremeno zaključao državu u sistem iz kojeg se i danas teško izvlačimo.
Njegove riječi su oštre, teške i za mnoge bolne. Komšić tvrdi da je Republika Srpska “legalizovana” pred Dejton, da je Herceg-Bosna ukinuta, a da je RS opstala uprkos zločinima. Posebno je naglasio da BiH, po njegovom mišljenju, ne može ući u Evropsku uniju s postojećim entitetskim uređenjem i politikama koje vuku zemlju nazad.
Dejton zaustavio krv, ali nije izliječio državu
Ovdje treba biti pošten: Dejtonski sporazum je 1995. zaustavio rat. To nije mala stvar. Zaustaviti ubijanje, granatiranje, logore, protjerivanja i svakodnevni strah bilo je pitanje života.
Ali druga strana priče je ono na šta Komšić udara: Dejton je napravio ustavni okvir u kojem Bosna i Hercegovina formalno postoji kao država, ali je duboko podijeljena na dva entiteta — Federaciju BiH i Republiku Srpsku. To piše i u Aneksu 4 Dejtonskog sporazuma, odnosno Ustavu BiH.
Narodski rečeno: rat je stao, ali je država ostala s nogom u gipsu. I taj gips se već tri decenije predstavlja kao trajno rješenje.
Komšić udara i po “svojima” i po međunarodnoj zajednici
Najzanimljivije je što Ivo Komšić ne štedi nikoga. On kritikuje Aliju Izetbegovića, govori o ulozi Muhameda Šaćirbegovića, spominje Harisa Silajdžića, proziva Evropu, Plenkovića, Čovića i Dodika. Prema njegovim riječima, EU se ponaša licemjerno jer govori o evropskom putu BiH, a istovremeno ne presijeca politike koje zemlju drže u blokadi.
Posebno je zapaljiva njegova tvrdnja da je Harisu Silajdžiću bio ugrožen život jer je odbijao planove koji su vodili u podjelu BiH. Takve tvrdnje treba tretirati kao Komšićevo svjedočenje i političku ocjenu, a ne kao sudski utvrđenu činjenicu u ovom tekstu.
Glavno pitanje: ko smije dirnuti u sistem koji proizvodi krize?
Komšićeva najjača poruka nije samo historijska. Ona je današnja. Ako BiH već 30 godina živi u ustavu koji stalno proizvodi blokade, ucjene i etničke rovove, onda se mora postaviti pitanje: da li je problem u narodu ili u sistemu koji narod stalno dijeli?
Evropa često govori da želi stabilnu BiH, ali stabilnost ne može značiti da političari iz godine u godinu koriste entitete, kantone, vitalne interese i nacionalne strahove kao bankomat za vlast. Komšić zato poručuje da domaće snage same teško mogu srušiti savez Dodika i Čovića, te da se EU mora ozbiljnije uključiti.
I tu se može raspravljati s njim, ali se ne može ignorisati problem. Bosna i Hercegovina ne propada zato što obični ljudi ne mogu živjeti zajedno. Propada zato što je napravljena politička mašina u kojoj se najviše isplati blokirati, plašiti i dijeliti.
Najteža istina je da Dejton više ne može biti izgovor
Dejton je bio nužda 1995. godine. Ali ako ga i 2026. koristimo kao svetinju koja se ne smije ni preispitati, onda nismo sačuvali mir — nego smo zamrznuli ratnu logiku u mirnodopske institucije.
Komšićev intervju zato neće svima prijati. Jedni će reći da otvara bolne istine, drugi da pretjeruje, treći da udara po mitovima koje niko ne voli dirati. Ali jedna stvar ostaje: BiH ne može vječno živjeti kao država u kojoj se svi kunu u Evropu, a svakodnevno hrane podjele koje Evropi ne pripadaju.
Jer ako država služi samo kao bankomat za stranke, a narod kao gorivo za strah, onda nije čudo što nam prošlost nikako ne prolazi. Ona se samo presvlači u novo odijelo.
Izvor: FACE TV, OHR/Dejtonski sporazum
Napomena: Tekst je autorski obrađen. Tvrdnje Ive Komšića predstavljene su kao njegovo svjedočenje i politička ocjena, a ne kao konačno sudski utvrđena historijska istina.
